Στην αποκλιμάκωση στο Αιγαίο

Για “Στασιμότητα στην Κύπρο – Ύφεση στο Αιγαίο” κάνει λόγο η Heilbronner Stimme επικαλούμενη το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων. “Στην αποκλιμάκωση στο Αιγαίο”, γράφει, “συνέβαλε προφανώς ένα τηλεφώνημα των πρωθυπουργών της Ελλάδας και της Τουρκίας Αλέξη Τσίπρα και Μπιναλί Γιλντιρίμ την Τρίτη το βράδυ. Σύμφωνα με το γραφείο του Έλληνα πρωθυπουργού οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να εντατικοποιήσουν τα αμοιβαία μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης”.

Στην Κύπρο αντίθετα δεν υπάρχει κινητικότητα, τα τουρκικά πολεμικά εξακολουθούν να εμποδίζουν το πλοίο-γεωτρύπανο ΣΑΙΠΕΜ 12000. Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα “διπλωματικοί κύκλοι στη Λευκωσία υποστηρίζουν ότι η δοκιμαστική γεώτρηση για ανεύρεση φυσικού αερίου δεν μπορεί πλέον να γίνει λόγω πίεσης χρόνου. Το ΣΑΙΠΕΜ 12000 πρέπει να βρίσκεται τον Μάρτιο για άλλη γεώτρηση στο Μαρόκο, οπότε σύντομα οφείλει να αποπλεύσει”.

Η εβδομαδιαία εφημερίδα Die Zeit από την πλευρά της επισημαίνει ότι το πλοίο που εμβολίσθηκε από τουρκική ακταιωρό στα Ίμια “έχει χρηματοδοτηθεί και με πόρους του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής Frontex. Αυτό ακριβώς καθιστά το επεισόδιο σημαντικό και για τον Ευρωπαίο φορολογούμενο, όπως ανέφερε εκπρόσωπος του προέδρου της Κομισιόν στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με πληροφορίες από την Αθήνα το σκάφος κόστισε 28,8 εκατομμύρια ευρώ, τα 75% από τα οποία προήλθαν από ευρωπαϊκά ταμεία”.

Δυο διενέξεις με την Τουρκία

Σε ανάλυσή της η Süddeutsche Zeitung του Μονάχου γράφει ότι η αποκλιμάκωση στο Αιγαίο “δεν λύνει τη διαμάχη που κρύβεται πίσω από το επεισόδιο. Η ένταση μάλιστα επιτείνεται, επειδή αυτή τη στιγμή επικαλύπτονται δύο διενέξεις. Η πρώτη που διαρκεί εδώ και δεκαετίες μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας αφορά τον εναέριο χώρο και την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου. Η δεύτερη αφορά μια χειροπιαστή αντιπαράθεση για τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στις νότιες ακτές της Κύπρου”.

“Στην ανατολική Μεσόγειο υπάρχουν τεράστια κοιτάσματα φυσικού αερίου που υπάγονται σε διαφορετικές αποκλειστικές οικονομικές ζώνες. Μία μελέτη υπολογίζει την αξία των κυπριακών κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου σε πάνω από 600 δις ευρώ. Έτσι το μικρό αυτό νησί ονειρεύεται εδώ και χρόνια να γίνει στο μέλλον μια ενεργειακή μεγάλη δύναμη. Γι’ αυτό και μαζί με την Ελλάδα, το Ισραήλ και την Ιταλία η Κύπρος σχεδιάζει την κατασκευή ενός αγωγού. Πάντως παραμένει διαφιλονικούμενο το κατά πόσον θα αξίζει το τεράστιο κόστος η εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της περιοχής”.

“Παρ’ όλα αυτά ακόμα και η προοπτική πλουτοπαραγωγικών πηγών έχει οξύνει την ένταση με την Τουρκία. Η Άγκυρα θεωρεί εαυτήν προστάτιδα δύναμη των Τουρκοκυπρίων και ζητά τη συμμετοχή τους στα ενδεχόμενα κέρδη”.

Και η Süddeutsche Zeitung καταλήγει: “Η σύγκρουση στο Ανατολικό Αιγαίο και η διένεξη για το φυσικό αέριο σχετίζονται μόνο έμμεσα μεταξύ τους. Ωστόσο είναι αναμφίβολο ότι οι εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο οξύνονται. Ακόμα και μετά το τηλεφώνημα Τσίπρα-Γιλντιρίμ ο θερμόαιμος σύμβουλος του Ερντογάν Γιγκίτ Μπουλούτ έριξε με νέες απειλές λάδι στη φωτιά”.

Home

Ενα είδος «crash test» ενόψει της μελλοντικής έναρξης εκμετάλλευσης των πλούσιων κοιτασμάτων που έχουν εντοπισθεί στην κυπριακή ΑΟΖ, αποτελεί για την Τουρκία η αντιπαράθεσή της με την Eni, η οποία είναι για την Ιταλία κάτι σαν ο εθνικός πρωταθλητής στην ενέργεια.

Στην τουρκική ανάλυση, οι Ιταλοί είναι ο λιγότερος ισχυρός κρίκος στο κεφάλαιο των κυπριακών γεωτρήσεων συγκριτικά με τη γαλλική Total και την Exxon Mobil, η οποία θεωρείται ένας από τους βραχίονες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Οι μεν Γάλλοι ανακοινώσαν προ ημερών μαζί με τους Ιταλούς ότι εντόπισαν στο οικόπεδο 6 («Καλυψώ»), πιστοποιημένη ποσότητα έως 8 τρισ. κυβικά πόδια αερίου, όσο για την Exxon Mobil πρόκειται τον Ιούλιο-Αύγουστο, να «τρυπήσει» με γεωτρύπανο το πολλά υποσχόμενο οικόπεδο 10.

Το επίμαχο επομένως οικόπεδο 3 της ιταλικής ΕΝΙ αποτελεί κάτι σαν «prova generale» για τους τουρκικούς σχεδιασμούς. Πολλώ δε μάλλον, όταν οι Ιταλοί, μόνοι ή σε κοινοπραξία, έχουν αναλάβει τα 6 από τα 8 συνολικά οικόπεδα τα οποία έχει μέχρι στιγμής παραχωρήσει η Λευκωσία, επί συνόλου 13 τεμαχίων της κυπριακής ΑΟΖ. Σε ένα, είναι μόνοι τους (οικόπεδο 8), σε τρία έχουν ως πάρτνερ τους Κορεάτες της Kogas (2,3,9), και σε δύο (6,11) έχουν αναλάβει την παραχώρηση μαζί με την Total.

Στην ανάλυση της Αγκυρας, τυχόν υπαναχώρηση των Ιταλών, θα ερμηνευτεί όχι μόνο ως ακύρωση του σχεδιασμού της κυπριακής κυβέρνησης, αλλά και ως δημιουργία νέων δεδομένων, ενόψει της επερχόμενης γεώτρησης της Exxon Mobil το καλοκαίρι στο οικόπεδο 10.

Το σημείο κλειδί στην ανάλυση της Αγκυρας είναι ότι πρέπει να δράσει αποφασιστικά πριν ξεκινήσει η εξόρυξη του κυπριακού φυσικού αερίου, οπότε και θα είναι πλέον αργά. Σε αυτά στα οποία η διαδικασία βρίσκεται πιο κοντά στο σημείο έναρξης της παραγωγής, είναι το οικόπεδο 6 («Καλυψώ»), και φυσικά το οικόπεδο 12 («Αφροδίτη»), όπου έχει πιστοποιηθεί εδώ και καιρό η ύπαρξη 4,5 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών αερίου.

Στην πράξη η Τουρκία θεωρεί ότι παίζει στην Κύπρο το «τελευταίο της χαρτί». Το σκεπτικό της είναι ότι αν δεν αντιδράσει στις σχεδιαζόμενες διερευνητικές γεωτρήσεις, τότε διατρέχει τον κίνδυνο να αποδυναμωθούν οι διεκδικήσεις της, ειδικά εφόσον τα αποτελέσματα αποδειχθούν θετικά, όπως συνέβη με τα δύο προαναφερθέντα τεμάχια.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η Αγκυρα θα βρεθεί εκτός νυμφώνος τόσο αναφορικά με τις διεκδικήσεις της επί της κυπριακής ΑΟΖ, όσο και σχετικά με τη μελλοντική συνεκμετάλλευση των υδρογονανθράκων, γεγονός που αποτελεί μόνιμη τουρκική επιδίωξη. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι η τουρκική οικονομία έχει σήμερα ανάγκες 50 bcm (δισ. κυβικών μέτρων) αερίου το χρόνο, έναντι μόλις 5 bcm της Ελλάδας. Πριν από 10 χρόνια οι ανάγκες της Τουρκίας ανέρχονταν σε μόλις 10 bcm ετησίως.

Ακυρώνοντας επομένως τις γεωτρήσεις, ακυρώνει στην πράξη την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, κίνηση που αποτελεί την πρώτη φάση του σχεδίου, όπως σημειώνουν άνθρωποι με γνώση των διεργασιών. Εφόσον αυτό συμβεί, τότε θα επακολουθήσει η δεύτερη φάση, που δεν είναι άλλη από την συνεκμετάλλευση των κοιτασμάτων. Στην πράξη αυτό θα έλθει μέσα από την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού, υπό το βάρος όμως της τετελεσμένης αμφισβήτησης της κυπριακής ΑΟΖ, δηλαδή της κυριαρχίας της χώρας.

Σημειωτέον ότι στο επίμαχο οικόπεδο 3, ακόμη δεν υπάρχουν εκτιμήσεις για την ποσότητα του κοιτάσματος, ούτε αν αυτό είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο, για τον απλούστατο λόγο πως δεν έχουν ξεκινήσει οι γεωτρήσεις. Ο εντοπισμένος στόχος, τον οποίο πρόκειται να «τρυπήσει» το γεωτρύπανο Saipem 12000 της ΕΝΙ ονομάζεται «Σουπιά». Εκεί η θάλασσα έχει βάθος 500-600 μέτρα, και το σημείο απέχει μόλις 50-60 χλμ από το ενεργειακό κέντρο του Βασιλικού, γεγονός που διευκολύνει την εκμετάλλευσή του. Οι Ιταλοί έχουν ως τώρα δαπανήσει 8-10 εκατ ευρώ, σχεδιάζουν να δαπανήσουν ακόμη 30-40 εκατ ευρώ για τη γεώτρηση, και επιπλέον 300-400 εκατ. ευρώ εφόσον βρεθεί εμπορικά εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα.

*Βασική Πηγή: Γιώργος Φιντικάκης, in.gr