Αγορά κρατικών ομολόγων αλλά …. σε γερμανική έκδοση

«Ποσοτική χαλάρωση», δηλαδή αγορά κρατικών ομολόγων, σε γερμανική έκδοση, φαίνεται ότι προωθεί ο Διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μ. Ντράγκι.
Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι την απόφαση φέρεται να λαμβάνει ο Ντράγκι την Πέμπτη (22/01) λίγες μέρες πριν τις ελληνικές εκλογές, αποκλείονταςεκβιαστικά από την ποσοτική χαλάρωση την Ελλάδα εκτός κι αν η τελευταία συμμετέχει σε (μνημονιακό) πρόγραμμα. Η «γκανγκστερική» απειλή ολοφάνερη !

Είναι προφανές ότι η ποσοτική χαλάρωση, ιδιαίτερα όπως γίνεται με τη γερμανική βούλα, όχι μόνο δεν μπορεί να βγάλει την ευρωζώνη από την κρίση αλλά θα καταστήσει πιο περίπλοκο και αδιέξοδο τον ζουρλομανδύα που φοράει.
Για τη χώρα μας η προοδευτική ανατροπή καθίσταται ακόμα πιο αναγκαία !

N.Z

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΧΑΛΑΡΩΣΗ ΑΛΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ Ή ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΗ ΣΕ «ΕΘΝΙΚΗ» ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ;

Του Γ. ΑΓΓΕΛΗ

Σε λίγα 24ωρα και λίγο πριν τις ελληνικές εκλογές ο κ. Ντράγκι και οι συνεργάτες του πρέπει να κάνουν …όπως η Fed. Δηλαδή να “ρίξουν” κεφάλαια στην ευρωπαϊκή οικονομία με τον τρόπο που το έκαναν για πέντε χρόνια οι ΗΠΑ και συνεχίζουν να το κάνουν οι γιαπωνέζοι, αγοράζοντας κρατικό και εταιρικό χρέος. 

Οι διαφωνίες όμως των Γερμανών και η άρνησή τους να ακυρωθεί η ατυχής συμφωνία της Ντοβίλ μεταξύΜέρκελ – Σαρκοζί το 2010 όταν “νομιμοποίησαν” την κρατική χρεοκοπία στην Ευρωζώνη, έχουν οδηγήσει σύμφωνα με τις διαρροές από τον ουρανοξύστη της ΕΚΤ στην Φρανκφούρτη σε ένα συμβιβασμό ο οποίος προβλέπει ότι επί της ουσίας δεν θα αγοράσει η ΕΚΤ κρατικά ομόλογα αλλά την αγορά θα κάνουν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες αναλαμβάνοντας μαζί και το ρίσκο αυτής της αγοράς σε εθνικό επίπεδο. 

Για τα ελληνικά ομόλογα η κατάσταση είναι λίγο πολύ αποφασισμένη.  Θα αγορασθούν ελληνικά ομόλογα μόνο με την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα καλύπτεται με πρόγραμμα στήριξης. Αλλιώς… θα παραμείνει εκτός προγράμματος μέχρι νεωτέρας. 

Η απόφαση όμως να επιμερισθεί ο εθνικός κίνδυνος του κρατικού χρέους σε εθνικό επίπεδο για όλες τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης, στην πραγματικότητα θα μπορούσε να εκληφθεί από τις αγορές ως η επισημοποίηση του πρώτου βήματος αναδίπλωσης έναντι του κεκτημένου της κοινής ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής. 

Κάτι δηλαδή σαν μία έμμεση “εθνικοποίηση” της νομισματικής πολιτικής αυξάνοντας τις επιφυλάξεις των αγορών για το κατά πόσο το ευρώ είναι “κοινό” νόμισμα της Ευρωζώνης με μία ενιαία νομισματική πολιτική να το υποστηρίζει ή όχι. Η αναδίπλωση αυτή σαφώς υπονομεύει και το κύρος της ΕΚΤ έναντι των εθνικών αποφάσεων. 

Προς το παρόν βέβαια το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων παραμένει η πρώτη είδηση για τις διεθνείς αγορές και η προσδοκία αυτής κυριαρχεί. Μάλιστα η “γνώμη” που εξέφρασε δημοσίως ο εισαγγελέας που έχει αναλάβει να κρίνει την νομιμότητα των προηγούμενων αγορών (2011- 2012 ΟΜΤ) έχει δημιουργήσει ένα θετικό πλαίσιο για τον Draghi προδικάζοντας αντίστοιχα θετική γνώμη και από τοευρωπαϊκό δικαστήριο. 

Οι όροι όμως με τους οποίους αυτή η αγορά θα γίνει “αλα Ευρωπαϊκά”, θα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη είδηση και θα επηρεάσει την στάση των αγορών κεφαλαίου απέναντι στην Ευρωζώνη καθώς θα καταγράφει έμπρακτα το κατά πόσο οι οικονομίες της Ευρωζώνης στον νέο φαύλο κύκλο υπερχρεώσης καιαποπληθωρισμού μπαίνουν με “λιγότερη” κοινή νομισματική πολιτική ή όχι. 

Και αυτό θα είναι καθοριστικό σε ένα περιβάλλον στο οποίο σε λίγους μήνες θα κυριαρχούν οι συνέπειες από την άνοδο των επιτοκίων στο δολάριο…

ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΗΣ ΕΚΤ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΗΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

Της ΝΕΝΑΣ ΜΑΛΛΙΑΡΑ

Νέα δεδομένα για τις τράπεζες, τα οποία καθιστούν πλέον σε όλους εμφανές ότι τα κλειδιά της ρευστότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος βρίσκονται στα χέρια της ΕΚΤ και μόνο, δημιουργεί η προσφυγή τους στον Μηχανισμό Έκτακτης Παροχής Ρευστότητας (ELA). Την ερχόμενη Πέμπτη, το αίτημα των ελληνικών τραπεζών να καταφύγουν στον ELA, θα εξεταστεί στο διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη, την ίδια ημέρα που οι αγορές περιμένουν την απόφαση Ντράγκι για αγορές κρατικών ομολόγων των κρατών – μελών που μπορεί να φτάσουν και το 1 τρισ. ευρώ.  

Με τον δανεισμό των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ να κινείται, σύμφωνα με πληροφορίες, στα 65 δισ. ευρώ, και τη ρευστότητα του συστήματος να απειλείται από εκροές (που σημειωτέον δεν έχουν να κάνουν με τη φυγή καταθέσεων, αλλά με τις ελλείψεις στα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους), τα περιθώρια διαπραγμάτευσης για τη νέα κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές της Κυριακής γίνονται ακόμη πιο ασφυκτικά, τη στιγμή που η χώρα χάνει μια δυνατότητα  ρευστότητας, αποκλειόμενη από τις αγορές κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ.

Σε ό,τι αφορά την κατάσταση της ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα, οι τραπεζίτες παραθέτουν τα εξής δεδομένα που οδήγησαν και στην προληπτική προσφυγή των τραπεζών στον ELA (και στην οχύρωσή τους κατά 10 δις. ευρώ, σύμφωνα με πληροφορίες):

– Οι εκροές καταθέσεων είναι ελεγχόμενες και απολύτως διαχειρίσιμες, ωστόσο κρίσιμο για τη συμπεριφορά των καταθετών θα είναι το διάστημα μετά τις εκλογές.

– Οι ελληνικές τράπεζες θα κληθούν να καλύψουν αγορές εντόκων του ελληνικού Δημοσίου, καθώς οι ξένες τράπεζες δεν ανανέωσαν την «ψήφο εμπιστοσύνης» στο ελληνικό χρέος, μη ανανεώνοντας λήξεις ελληνικών τίτλων.

– Οι ξένες τράπεζες δεν ανανέωσαν και τα repos, ύψους 3 δισ. ευρώ, που είχαν κάνει στη διατραπεζική αγορά δανείζοντας τις ελληνικές τράπεζες.

– Ο δανεισμός των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ με επιτόκιο 0,05% έχει ξεπεράσει κατά πολύ τα 45 δισ. ευρώ (πληροφορίες τον ανεβάζουν στα 60 – 65 δισ. ευρώ).

– Ο δανεισμός από τον ELA (σημειώνουν ότι η προσφυγή στον ELA δεν συνιστά μείζονα ανησυχία και θυμίζουν ότι τώρα είναι μηδενικός όταν το 2013 είχε φτάσει τα 123 δισ. ευρώ) θα γίνεται με επιτόκιο1,55%. Σημειώνεται ότι με την υπαγωγή στον ELA, η ΤτΕ είναι εκείνη που αναλαμβάνει το κόστος και τους κινδύνους που ενδέχεται να προκύψουν από την έκτακτη παροχή ρευστότητας.

– Τόσο στην ΕΚΤ όσο και στον ELA, το κόστος δανεισμού των τραπεζών επιβαρύνεται κατά 1 μονάδα(1,05% και 2,55% αντίστοιχα) επειδή οι εγγυήσεις του Δημοσίου που χρησιμοποιούνται για την άντληση ρευστότητας ανήκουν στον πυλώνα ΙΙ του σχεδίου Αλογοσκούφη και επιβαρύνονται με 100 μονάδες βάσης.

 

 

Τρεις ημέρες πριν από την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση, και ενώ έχει προηγηθεί ένας σκληρός πόλεμος νεύρων μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, θα κληθεί την Πέμπτη να μιλήσει για την Ελλάδα και ήδη κυκλοφορούν σενάρια για… «βόμβα» από τον Ιταλό κεντρικό τραπεζίτη.

Το μεγάλο ερώτημα πολιτικών κύκλων και οικονομικών αναλυτών δεν είναι μόνο αν οι αποφάσεις που θα ανακοινωθούν από τον Μ. Ντράγκι για το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων θα είναι ευνοϊκές για την Ελλάδα. Αλλά και αν ο ισχυρός άνδρας της Φρανκφούρτης, που θεωρείται βέβαιο ότι θα προκληθεί σχετικά από τους δημοσιογράφους στην καθιερωμένη, μηνιαία συνέντευξη Τύπου, θα προχωρήσει και σε μια παρέμβαση στην εκλογική διαδικασία.

Είναι κοινό μυστικό ότι στην Φρανκφούρτη δεν αισθάνονται άνετα με την προοπτική μιας εκλογικής νίκης του ΣΥΡΙΖΑ, πολύ περισσότερο με το ενδεχόμενο να κατακτήσει την απόλυτη πλειοψηφία στην επόμενη Βουλή και να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.

Μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ δεν έχουν προχωρήσει τις τελευταίες ημέρες μόνο σε αμυντικού χαρακτήρα δημόσιες τοποθετήσεις, ξεκαθαρίζοντας ότι τα ελληνικά ομόλογα που κατέχει η Φρανκφούρτη δεν υπάρχει περίπτωση να «κουρευτούν», όπως ζητεί ο ΣΥΡΙΖΑ, αφού κάτι τέτοιο θεωρούν οι τραπεζίτες ότι παραβιάζει βασικό κανόνα της Ευρωπαϊκής Συνθήκης, τον κανόνα περί απαγόρευσης της νομισματικής χρηματοδότησης των κρατών της ευρωζώνης.

Πέρα από αυτές τις, μάλλον αυτονόητες, τοποθετήσεις, η ΕΚΤ προχώρησε και σε μια ελάχιστα διπλωματική παρέμβαση στις πολιτικές εξελίξεις, με τις γνωστές ανακοινώσεις του εκπροσώπου της, ο οποίος υπενθύμισε, πριν από λίγες ημέρες, ότι η κεντρική τράπεζα θα σταματήσει να χρηματοδοτεί το ελληνικό τραπεζικό σύστημα, εάν η επόμενη ελληνική κυβέρνηση δεν ολοκληρώσει την αξιολόγηση από την τρόικα και δεν καταλήξει σε μια συμφωνία για το επόμενο πρόγραμμα, που θα εφαρμοσθεί με διεθνή επιτήρηση.

Η δήλωση αυτή ερμηνεύθηκε από πολλούς ως συγκαλυμμένη επίθεση στον ΣΥΡΙΖΑ, αφού είναι γνωστό ότι το κόμμα της αριστεράς έχει δεσμευθεί να διακόψει τις συζητήσεις με την τρόικα για την αξιολόγηση και να προτείνει στους δανειστές ένα νέο, εθνικό πρόγραμμα οικονομικής και παραγωγικής ανασυγκρότησης.

Η Φρανκφούρτη, όμως, έχει με την Ελλάδα και με την πιθανή εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ ένα ακόμη πρόβλημα, πολύ πιο άμεσου ενδιαφέροντος: στις 22 του μήνα όλοι περιμένουν ότι θα ανακοινωθούν τα βασικά στοιχεία του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης (QE), που θα εφαρμόσει η ΕΚΤ, προχωρώντας σε αγορές κρατικών ομολόγων των μελών της ευρωζώνης,  προκειμένου να αποκρουσθεί ο αποπληθωρισμός.

Αν περιληφθεί και η Ελλάδα σε αυτό το πρόγραμμα και τη διακυβέρνηση της χώρας αναλάβει ο ΣΥΡΙΖΑ από τις 26 Ιανουαρίου, οι κεντρικοί τραπεζίτες φοβούνται ότι θα υπάρξουν «ατυχήματα» στο προσεχές μέλλον, καθώς η ΕΚΤ θα αγοράζει ομόλογα, τα οποίο θα είναι πιθανό να εκτεθούν στον κίνδυνο της στάσης πληρωμών ή του «κουρέματος» στο προσεχές μέλλον.

Στην Φρανκφούρτη δεν έχουν περάσει απαρατήρητες οι συνεχείς δηλώσεις από κορυφαία στελέχη του οικονομικού επιτελείου του ΣΥΡΙΖΑ (Δραγασάκης, Βαρουφάκης), οι οποίοι έχουν αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο να αφήσει απλήρωτα μια κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ τα ομόλογα που κατέχει η ΕΚΤ και λήγουν τον Ιούλιο.

Οι πληροφορίες από την Φρανκφούρτη αναφέρουν ότι για το θέμα αυτό οι κεντρικοί τραπεζίτες καταλήγουν σε αποφάσεις που θα συνιστούν «ψυχρολουσία» για την Ελλάδα. Σύμφωνα με δημοσίευμα του “Spiegel”, εξετάζεται να αποκλεισθούν εντελώς τα ελληνικά ομόλογα από το QE, ως χρεόγραφα χαμηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης. Δεν εξηγείται βέβαια από το δημοσίευμα πώς θα γίνει τέτοια διάκριση μόνο εις βάρος της Ελλάδας, με κριτήριο τη βαθμολογία από τους οίκους αξιολόγησης, όταν και η Κύπρος αντιμετωπίζει ακριβώς το ίδιο πρόβλημα.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν δεν υπάρξει ευθύς αποκλεισμός της Ελλάδας, ο σχεδιασμός που γίνεται για το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης φαίνεται να αποκλείει ότι η χώρα μας θα έχει σημαντικά οφέλη. Αυτό γιατί σχεδιάζεται να αγορασθούν τα ομόλογα από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες και όχι από την ΕΚΤ, ώστε ο πιστωτικός κίνδυνος να επιμερισθεί σε κάθε χώρα ξεχωριστά. Για την Ελλάδα, αυτό θα σήμαινε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος θα ήταν υπεύθυνη να προχωρήσει σε αγορές κρατικών ομολόγων, προχωρώντας σε κινήσεις μικρής αξίας, που δεν θα επηρέαζαν σημαντικά τις αποδόσεις των τίτλων.

Όποια και αν είναι τελικά η απόφαση για τη μεταχείριση της Ελλάδας από την ΕΚΤ, στο πλαίσιο του QE, βέβαιο είναι ότι ο Μ. Ντράγκι θα ερωτηθεί από τους δημοσιογράφους, την Πέμπτη, για τα θέματα της Ελλάδας και αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον η δημόσια τοποθέτησή του, που θα μπορούσε να αλλάξει πολλά στην προεκλογική συζήτηση, λίγα 24ωρα πριν ανοίξουν οι κάλπες.

Ο Μ. Ντράγκι είναι πάντα πολύ προσεκτικός στις δημόσιες τοποθετήσεις του και αποφεύγει να εκφράζει δημόσια πολιτικές απόψεις, αλλά πολλοί εκτιμούν ότι είναι τέτοια η κρισιμότητα των περιστάσεων στην Ελλάδα, που ο Ιταλός τραπεζίτης δεν θα αποφύγει τον πειρασμό να στείλει το δικό του μήνυμα στους Έλληνες ψηφοφόρους, ένα μήνυμα που μάλλον δεν θα είναι ιδιαίτερα φιλικό προς τον ΣΥΡΙΖΑ.