Νέο πλαίσιο για τις κρατικές προμήθειες και την ηλεκτρονική διεξαγωγή των διαγωνισμού του Δημοσίου

Τι είπαν σε κοινή συνέντευξη τύπου ο Υπουργός Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, ο κ. Κωστής Χατζηδάκης και ο αρμόδιος Υφυπουργός κ. Θανάσης Σκορδάς θα παρουσιάσουν το Νέο πλαίσιο για τις κρατικές προμήθειες και την ηλεκτρονική διεξαγωγή των διαγωνισμού του Δημοσίου.

Υπουργός Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, ο κ. Κωστής Χατζηδάκης:

Η σημερινή συνέντευξη αφορά στις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών, υπηρεσιών και έργων.

 

Θέλω όμως να μοιραστώ μαζί σας για να εικονογραφήσουμε το πρόβλημα κάποια από τα βασικά προβλήματα που σήμερα υπάρχουν και επιχειρούμε να αντιμετωπίσουμε.
Με το σημερινό καθεστώς υπάρχουν πάνω από 3.000 διαφορετικές αναθέτουσες Αρχές. Δεν μπορεί να υπάρξει έλεγχος σε αυτή την κατάσταση. Έχουμε ένα κατακερματισμένο κανονιστικό πλαίσιο. Καταλαβαίνετε τι σημαίνει αυτό από απόψεως δαπανών, διαφάνειας και γραφειοκρατίας.
Μόνο από την πολυδιάσπαση των προμηθειών χάνονται αναπόφευκτα χρήματα. Θα σας αναφέρω ένα παράδειγμα: 9 Δήμοι ζητούσαν να προμηθευτούν φορτηγά με παρόμοιες τεχνικές προδιαγραφές, αλλά σε 9 διαφορετικούς διαγωνισμούς. Αντί να έχουμε μια προκήρυξη και ομαδοποίηση, είχαμε αυτόν τον κατακερματισμό ο οποίος προφανώς σε καμία περίπτωση δεν συμβάλλει στο να έχουμε οικονομίες κλίμακας.
Πέρα από αυτό, με το μέχρι σήμερα ισχύον πλαίσιο δεν διασφαλίζεται στο βαθμό που πρέπει, η διαφάνεια και η δημοσιότητα οι οποίες είναι αναγκαίες προϋποθέσεις για την αποτελεσματικότητα, τη λογοδοσία και το δημόσιο έλεγχο. Έτσι, παραδείγματος χάριν, επειδή η πρόσβαση στο περιεχόμενο κάθε προκήρυξης δεν ευχερής, αυτό μοιραία συνεπάγεται μειωμένο ενδιαφέρον συμμετοχής, μικρότερο ανταγωνισμό και άρα λιγότερο συμφέρουσες συμβάσεις για το κράτος για το ελληνικό Δημόσιο.
Από την άλλη πλευρά κάποιος που θέλει να ζημιώσει το Δημόσιο με τυχόν υπερτιμολογήσεις και τα λοιπά, δεν θεωρεί βέβαιο πως θα αποκαλυφθεί ακριβώς λόγω του σχετικά περιορισμένου εύρους δημοσιότητας των διαγωνισμών. Άρα:
1. Πολλές αναθέτουσες Αρχές, υπερβολικά πολλές,
2. Πρόβλημα σε σχέση με τη διαφάνεια και τη δημοσιότητα.
3. Δεν υπάρχει επαρκές πλαίσιο εκτέλεσης των συμβάσεων και δεν υιοθετούνται βέλτιστες
πρακτικές, που έχει αποδειχτεί πως έχουν προστιθέμενη αξία στην αγορά. Δηλαδή απουσιάζουν οι σύγχρονες μέθοδοι για την υποβολή των προσφορών, την αντιμετώπιση των καρτέλ και των ολιγοπωλίων.
Το πλαίσιο είναι απηρχαιωμένο, ενώ το ανθρώπινο δυναμικό συχνά δεν έχει την απαιτούμενη κατάρτιση, ιδιαίτερα αν λάβει κανείς υπόψη του τις εξελίξεις στο κοινοτικό Δίκαιο, τις εξελίξεις στην τεχνολογία, τις εξελίξεις στην αγορά. Με αποτέλεσμα να διαπιστώνονται αθέμιτες πρακτικές, που σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη αντιμετωπίζονται με ευχέρεια.
4. Και τελευταίο από τα προβλήματα που ενδεικτικά αναφέρω: το 40% των διαγωνισμών μέχρι σήμερα δεν ολοκληρώνεται λόγω διαφόρων προβλημάτων στις προδιαγραφές και λόγω άλλων τεχνικών προβλημάτων και συνακόλουθων ενστάσεων. Υπάρχουν ελλείψεις στους ελέγχους των διαδικασιών σύναψης των συμβάσεων.
Όλα αυτά συνεπάγονται τόσο οικονομικό κόστος αλλά και καθυστερήσεις. Το Δημόσιο οφείλει να αποζημιώνει τους συμμετέχοντες, συχνά, καθυστερούν πάρα πολύ να εκτελεστούν τα έργα και οι προμήθειες που είναι απολύτως απαραίτητες για την καθημερινή λειτουργία του κράτους και για τις υπηρεσίες που αφορούν άμεσα τους πολίτες όπως είναι οι Δήμοι, τα Νοσοκομεία και τα Σχολεία.

Το τρίπτυχο που μας ενδιαφέρει να πετύχουμε είναι: εξοικονόμηση στις δημόσιες δαπάνες – επιτάχυνση της αξιοποίησης των δημόσιων πόρων και ειδικά όσους σχετίζονται με την απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων και ενίσχυση της διαφάνειας.

Οι βασικοί άξονες της πολιτικής μας είναι:
1. Η αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη διενέργεια διαγωνισμών και την παρακολούθηση των δημοσίων συμβάσεων στις προμήθειες, στις υπηρεσίες και τα έργα. Μπαίνει δηλαδή και το Δημόσιο στην εποχή της «Κοινωνίας της πληροφορίας». Αφήνουμε στην άκρη τα στυλό και τα μολύβια και ξεκινάμε να χρησιμοποιούμε, όπως γίνεται σε όλη την Ευρώπη, τα computers για μεγαλύτερη ταχύτητα και μεγαλύτερη διαφάνεια.
2. Ο περιορισμός των αναθετουσών Αρχών κατά 80%. Ο στόχος μας είναι να πάμε από τις πάνω από 3.000 αναθέτουσες Αρχές στις περίπου 600 αναθέτουσες Αρχές. Θα θέλαμε και περισσότερο, αλλά υπάρχουν κατά πάσα πιθανότητα συνταγματικά προβλήματα σε σχέση με τους Δήμους και τα λοιπά. Αλλά σίγουρα θα γίνει μια πολύ μεγάλη τομή για να υπάρχει πολύ μεγαλύτερος έλεγχος.
3. Ο εκσυγχρονισμός και η δραστική αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για τις δημόσιες συμβάσεις κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Αυτό θα είναι ένα βήμα που θα ακολουθήσει.
4. Η εξάπλωση των εργαλείων όπως των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών της συμφωνίας – πλαισίου και των προτύπων τευχών.
5. Η ενίσχυση του ρόλου της ενιαίας ανεξάρτητης Αρχής δημοσίων συμβάσεων.

Α. ΣΚΟΡΔΑΣ: Αναλυτικότερα οι ενέργειές μας είναι οι εξής:
1. Από τις αρχές του μηνός Αυγούστου έχει δημοσιευτεί το Προεδρικό Διάταγμα για τον Οργανισμό της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων και έχουν ουσιαστικά όλο αυτό το διάστημα αντιμετωπιστεί τα ζητήματα στελέχωσης, στέγασης και εξοπλισμού της Αρχής, έτσι ώστε να μπορεί πιο απρόσκοπτα να τελεί το έργο της.
2. Σήμερα δίνουμε σε διαβούλευση το σχέδιο νόμου για το Εθνικό Σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων τηρώντας τον προγραμματισμό που έχει γίνει από την αρχή. Δίνουμε δηλαδή σε διαβούλευση ένα πληροφοριακό σύστημα για τις δημόσιες συμβάσεις οι οποίες θα γίνονται όλες ηλεκτρονικά. Μάλιστα θα ενσωματωθεί στο σύστημα των δημοσίων συμβάσεων και το AGORA, ένα πρόγραμμα το οποίο ξέρετε ότι είχε τη δική του αυτοτέλεια ως σύστημα διαφάνειας και ανάρτησης όλων των αποφάσεων δημοσίων προμηθειών από τα 1.000 ευρώ και πάνω.
3. Στο πλαίσιο αυτού του σχεδίου νόμου περιορίζονται όπως είπε και ο Υπουργός σημαντικά οι αναθέτουσες Αρχές. Αυτό θα δημιουργήσει σημαντικές οικονομίες κλίμακας και θα εξοικονομήσει σημαντικούς πόρους.
4. Διαχέονται οι βέλτιστες πρακτικές στις αναθέτουσες Αρχές μέσω της δημιουργίας προτύπων διακηρύξεων τις οποίες επεξεργάζεται η Ανεξάρτητη Αρχή των Δημοσίων Συμβάσεων. Επίσης ξέρετε ότι βρίσκεται ήδη στο Συμβούλιο της Επικρατείας το αναμορφωμένο Προεδρικό Διάταγμα 118, ο κανονισμός δηλαδή για τις δημόσιες συμβάσεις των αγαθών. Είναι στην τελική φάση διαμόρφωσής του ο κανονισμός για τις Υπηρεσίες και εκκρεμεί ακόμη η ολοκλήρωση του κανονισμού για τα δημόσια έργα.
5. Προχωρώντας βάσει του σχεδιασμού που ήδη έχει ανακοινωθεί, θα έχουμε και αλλαγή οριζόντια στο θεσμικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων σε εναρμόνιση με το κοινοτικό Δίκαιο και η υποχρέωση που έχουμε γι’ αυτή την κίνηση ολοκληρώνεται στο τέλος του 2ου τριμήνου του 2013 όπου και θα πρέπει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσουμε συνολικά τις αλλαγές. Στο τέλος του 2013 θα πρέπει να έχει υιοθετηθεί το πλήρες μοντέλο.
6. Μια σημαντική αλλαγή είναι το ποιοι θα αποκλείονται από εδώ και εξής από τις δημόσιες συμβάσεις. Δεν θα έχουν δυνατότητα εγγραφής καν στο Μητρώο των οικονομικών φορέων των υποψήφιων δηλαδή προμηθευτών του Δημοσίου φυσικά ή Νομικά Πρόσωπα που έχουν κηρυχθεί έκπτωτα κατά την έννοια διατάξεων του Προεδρικού Διατάγματος 118 των άρθρων 34 και 39 συγκεκριμένα καθώς και του άρθρου 61 του Νόμου 3669. Επίσης θα αποκλείονται από τις προμήθειες του Δημοσίου όσοι έχουν παραπεμφθεί σε δίκη για το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες κατά την έννοια του Νόμου 3691 και θα αποκλείονται από τις δημόσιες συμβάσεις και όσοι για τους οποίους έχει εκδοθεί εις βάρος τους απόφαση επιβολής διοικητικών ποινών από την Επιτροπή Ανταγωνισμού για παράβαση του άρθρου 1 του Νόμου 3959 ή παρόμοια απόφαση από την αντίστοιχη Αρχή άλλης χώρας, αν μιλάμε για υποψήφιους προμηθευτές της αλλοδαπής.
Επανέρχομαι στο θέμα του εθνικού συστήματος ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων. Το νέο σύστημα θα είναι όπως θα δείτε και στη συνέχεια μια On line πλατφόρμα, όπου θα εξελίσσονται πλήρως οι διαγωνισμοί από την υποβολή του αιτήματος, μέχρι την τιμολόγηση και την παραλαβή του αγαθού ή της υπηρεσίας, για την οποία θα έχει γίνει η διαγωνιστική διαδικασία.
Επιπλέον και πέρα από την εξοικονόμηση των δημοσίων πόρων, γίνεται αντιληπτό σε όλους ότι για τα ελληνικά δεδομένα είναι ένα πρωτόγνωρο εγχείρημα, το οποίο θα έχει φαντάζομαι τις δυσλειτουργίες του σε πρώτη φάση. Γι’ αυτό και σχεδιάζουμε από την 1η του νέου έτους να τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή και για διάστημα τουλάχιστον 3 μηνών έτσι ώστε να μπορούμε να δοκιμάσουμε κάθε πιθανή δυσλειτουργία του συστήματος.
Επίσης σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία το σύστημα θα έχει διασύνδεση με άλλες Αρχές και σε γενικές γραμμές μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου του ’13 το σύστημα αυτόματα θα αναζητά και θα διασταυρώνει τα σχετικά δικαιολογητικά των υποψήφιων προμηθευτών, από το TAXIS, από το ΙΚΑ και από το ΓΕΜΗ. Δηλαδή ζητήματα φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας και ό,τι άλλο διαδικαστικό έγγραφο χρειάζεται θα μπορεί το σύστημα να το αναζητά μόνο του.
Σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση του δυναμικού και των χρηστών, έχει ξεκινήσει η εκπαίδευση των χρηστών του Υπουργείου Ανάπτυξης της
Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και ξεκινάει από τις 3 Δεκεμβρίου και μετά και η εκπαίδευση των χρηστών στις υπόλοιπες αναθέτουσες Αρχές που ορίζουν τα άλλα Υπουργεία.
Ο σχεδιασμός είναι μέχρι το τέλος του 2015 να εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε όλο το εύρος αναθετουσών Αρχών, είτε αυτές αφορούν την κεντρική κυβέρνηση είτε αφορούν τη γενική κυβέρνηση. Η διαβούλευση θα κρατήσει μια εβδομάδα και εν συνεχεία θα πάρει το δρόμο της κατάθεσης στη Βουλή.
Όπως βλέπετε, το σύστημα καλύπτει και τις πέντε φάσεις που έχουμε σε ένα διαγωνισμό: τον προγραμματισμό, την προετοιμασία, τη διενέργεια, την υπογραφή της σύμβασης και την εκτέλεσή της.
Αν πάμε στον προγραμματισμό των διαγωνισμών όπως είπαμε και προηγουμένως ξεκινάμε με την υποβολή των αιτημάτων, αυτές προωθούνται στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου για αξιολόγηση και διεκπεραίωση. Εφόσον εγκριθούν τα αιτήματα, εντάσσονται στο ενιαίο πρόγραμμα προμηθειών. Εκεί έχουμε την επόμενη φάση με την προτυποποίηση των διακηρύξεων η οποία θα γίνει με την πρόοδο του χρόνου, θα είναι σε πλήρη διαφάνεια οι προκηρύξεις από την πρώτη στιγμή που ξεκινάει αυτή η διαδικασία, θα είναι δεκτικές οποιεσδήποτε παρεμβάσεις έτσι ώστε να περιορίζονται τα φαινόμενα φωτογραφικών διακηρύξεων, γιατί όπως είπε και ο Υπουργός το 40% είναι ενστάσεις στη φάση της προκήρυξης και σε αυτή τη διαδικασία έχουμε και τη διαδικασία ελέγχου και αξιολόγησης των υποψήφιων προμηθευτών όπου εκεί αξιολογούνται με βάση τις προβλέψεις που έχει αυτή τη στιγμή ο νόμος για τις δημόσιες προμήθειες, τα στοιχεία τους και η αξιοπιστία τους.
Στη συνέχεια η διενέργεια του διαγωνισμού μπορεί να έχει διάφορες μορφές: είτε να είναι δηλαδή ανοιχτοί μειοδοτικοί διαγωνισμοί με τον χαρακτήρα της μειοδοτικής δημοπράτησης, είτε να είναι συμφωνίες πλαίσιο, ή οτιδήποτε άλλο έχει επιλεγεί ως προσφορότερη λύση για τη διεξαγωγή ενός διαγωνισμού.
Οι διαδικασίες αξιολόγησης και ανάθεσης επίσης γίνονται με απόλυτη διαφάνεια. Όλοι οι χρήστες του συστήματος θα έχουν τη δυνατότητα και θα το δείτε στη συνέχεια από την παρουσίαση, να βλέπουν και να σημειώνουν ο καθένας και πόσες μέρες κράτησε το φάκελο στο γραφείο του και πόσο χρόνο χρειάστηκε για να ολοκληρώσει τη δουλειά του, έτσι ώστε να πηγαίνουμε στην αποδοχή της σύμβασης, την όποια διαχείριση ενστάσεων αν έχουν προκύψει και την υπογραφή της σύμβασης από την αρμόδια αναθέτουσα Αρχή κάθε φορά.
Στη συνέχεια το σύστημα δίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης και της εκτέλεσης της σύμβασης, μέχρι την τελική παραλαβή και πληρωμή του έργου.
Να σας πω εδώ και μια φιλοδοξία που έχουμε για το σύστημα: να μπορέσει να λειτουργήσει όταν θα αναπτυχθεί πλήρως και σαν μια κεντρική παρακολούθηση αποθήκης του συστήματος των αγαθών του Δημοσίου. Δηλαδή μπορεί ένας φορέας, ένα Νοσοκομείο να ζητάει ένα υλικό, το οποίο να περισσεύει ή να είναι σε υπερεπάρκεια στις αποθήκες κάποιου άλλου Νοσοκομείου σε κάποια άλλη περιοχή της χώρας. Το σύστημα θα μας δίνει τη δυνατότητα να αποφύγουμε δαπάνες και νέους διαγωνισμούς όταν ένα αγαθό βρίσκεται σε υπερεπάρκεια σε κάποια άλλη δημόσια Υπηρεσία.
Νομίζω ότι εγώ δεν έχω να πω κάτι άλλο, σας ευχαριστώ πολύ. Ο κ. Αγκυρίδης από την πλευρά του αναδόχου να δείτε λίγο ακριβώς πως θα λειτουργεί το σύστημα. Ευχαριστώ.
Γ. ΑΓΚΥΡΙΔΗΣ: Καλημέρα σας κι από εμένα, είμαι εκπρόσωπος υπεύθυνος έργου από την πλευρά του αναδόχου και θα προσπαθήσω σε μία συνοπτική παρουσίαση να σας δώσω μια γεύση του εύρους των λειτουργιών που θα καλύψει το σύστημα, που θα πρέπει να σημειώσω ότι είναι πάρα πολύ μεγάλο και θα δείτε αρκετά πράγματα.
Επίσης θα πρέπει να σας πω ότι δεν είναι ένα σύστημα που θα κατασκευαστεί, είναι έτοιμο, βρίσκεται στο στάδιο του τελικού ελέγχου και πρόκειται να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία τις αμέσως προσεχείς εβδομάδες.
Θα επαναλάβω μερικούς από τους στόχους που ήδη ακούσατε. Το ΕΣΗΔΗΣ, το πληροφοριακό σύστημα, έχει σαν στόχο την υποστήριξη του νέου θεσμικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές συμβάσεις προμήθειας αγαθών υπηρεσιών και έργων και δευτερευόντως αν θέλετε στη συνέχεια έχει σαν στόχο την ομαδοποίηση των προμηθειών για την επίτευξη οικονομιών κλίμακας.
Επίσης, την τυποποίηση των διακηρύξεων συμβάσεων, την παρακολούθηση της εκτέλεσης των συμβάσεων και των υπολοίπων αν θέλετε όπως ανέφερε ο κ. Υπουργός και τη σταδιακή μείωση των απαιτούμενων δικαιολογητικών με την αυτόματη διασύνδεση με το TAXIS και το ΙΚΑ και όσους άλλους φορείς είναι έτοιμοι να μας δώσουν ηλεκτρονικά πληροφορίες, τη δημιουργία μητρώου συμβάσεων και βεβαίως τη χρήση της προηγμένης ηλεκτρονικής υπογραφής.
Πολύ συνοπτικά το ΕΣΗΔΗΣ καλύπτει τον πλήρη κύκλο δημοσίων προμηθειών, ξεκινώντας από τα αιτήματα του φορέα, την προετοιμασία του διαγωνισμού, την εξαγωγή της διαγωνιστικής διαδικασίας, την αυτόματη κατάρτιση από το σύστημα της σύμβασης, την παρακολούθηση της εκτέλεσης και βέβαια την επιτελική πληροφόρηση.
Ξεκινώντας από τη διαχείριση των αιτημάτων των φορέων, ο κάθε φορέας υποβάλλει τα αιτήματα με στόχο να δημιουργηθεί το ετήσιο πρόγραμμα προμηθειών, υποβάλλει αιτήματα κατά CPV. CPV είναι common purchase vocabulary, είναι οι κωδικοί ειδών οι οποίοι επιβάλλονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση πλέον για ομογενοποίηση των προμηθειών. Υπάρχει η διαδικασία της έγκρισης αιτημάτων, η κατάρτιση του προγράμματος προμηθειών και βεβαίως η ανάρτηση στο διαδίκτυο.
Θα σας δείξω μερικές πολύ συνοπτικά οθόνες, οθόνες τις οποίες θα βλέπουν οι τελικοί χρήστες. Εδώ βλέπετε στο κυκλάκι το κόκκινο τις κατηγορίες κατά CPV των κωδικών ειδών έτσι όπως σας είπα, με βάση τις οποίες θα συντάσσει τα αιτήματα ο τελικός χρήστης στον φορέα. Όταν λέμε φορέα εννοούμε όπως καταλαβαίνετε δήμο, νοσοκομείο, και λοιπά.
Η υποβολή του αιτήματος κατά CPV συμπληρώνει τον κωδικό και την ποσότητα δεξιά, είναι όλα κωδικοποιημένα, για κάθε αίτημα είναι εντελώς διάφανο και μπορεί να παρακολουθήσει και ο αρχικός χρήστης και η υπηρεσία πού τυχόν υπάρχει εμπλοκή ή καθυστέρηση και στην περίπτωση που κάποιο αίτημα δεν εγκριθεί θα πρέπει να αιτιολογηθεί.
Και βλέπετε βέβαια και τις ημερομηνίες δεξιά σε κάθε έγκριση που θα μπαίνει έτσι ώστε να ελέγχεται και η τυχόν καθυστέρηση σε μία συγκεκριμένη υπηρεσία ή άτομο. Σαν αποτέλεσμα έχουμε το ετήσιο πρόγραμμα προμηθειών, το οποίο δημοσιεύεται στο διαδίκτυο.
Αμέσως μετά την έγκριση του ετήσιου προγράμματος προμηθειών τόσο από την υπηρεσία όσο και από το Υπουργείο Οικονομικών και τη Βουλή τελικά, ερχόμαστε να εκτελέσουμε τους διαγωνισμούς. Το σύστημα υποστηρίζει όλες τις κατηγορίες των διαγωνισμών, που σημαίνει ηλεκτρονικό διαγωνισμό κι όταν λέμε ηλεκτρονικό διαγωνισμό ένα διαγωνισμό έτσι όπως αυτή τη στιγμή εκτελείται, αλλά με ηλεκτρονική υποβολή των δικαιολογητικών και της προσφοράς.
Ηλεκτρονική δημοπρασία, αυτό που λέγεται το auction τον ανταγωνιστικό διάλογο, τις συμφωνίες πλαίσιο και βέβαια την καινούρια κατηγορία προμηθειών την οποία θα προωθήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, που είναι τα δυναμικά συστήματα αγορών.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μας λέτε λίγο τι είναι ο ανταγωνιστικός διάλογος και οι συμφωνίες πλαίσιο;
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Ο Στέφανος Κομνηνός ο Γενικός Γραμματέας Εμπορίου έχει το λόγο.
Σ. ΚΟΜΝΗΝΟΣ: Η συμφωνία πλαίσιο είναι το εργαλείο με το οποίο δουλεύει η Ευρώπη τα τελευταία δέκα χρόνια περίπου το 50% των προμηθειών της, που μόνο στην Ελλάδα δεν το είχαμε ακόμα κατακτήσει.
Με νόμο που πέρασε πριν από ένα περίπου χρόνο και η Ελλάδα έχει το νομοθετικό πια οπλοστάσιο να κάνει τι: Έως τώρα οι διαγωνισμοί γίνονται ετήσιοι για το ίδιο προϊόν και επαναλαμβανόμενοι κι αφορούν μόνον έναν φορέα και καταλήγουν μόνον σε έναν προμηθευτή. Αυτό απαιτούσε υπερβολικό διοικητικό βάρος και πολλές φορές έκλεινε και την αγορά, γιατί έδινε τη δυνατότητα μόνο σε έναν να προμηθεύει στο δημόσιο.
Η συμφωνία πλαίσιο επιτρέπει να αγοράζουμε πια όχι μόνο για έναν φορέα, αλλά για πολλούς φορείς. Άρα αναλαμβάνει μία κεντρική Αναθέτουσα Αρχή να αγοράζει για πολλούς φορείς του δημοσίου με αυτή τη συμφωνία πλαίσιο, δε χρειάζεται να επαναλαμβάνεται ο διαγωνισμός μια φορά το χρόνο αλλά είναι διαγωνισμός που κρατάει τρία συν ένα χρόνια. ‘Εως και τέσσερα χρόνια δηλαδή και δεν καταλήγει σε έναν μόνον προμηθευτή αλλά μπορεί να έχει τρεις, τέσσερις, πέντε προμηθευτές.
Επιτρέπει επίσης την αμεσότητα στη διαδικασία, γιατί από τη στιγμή που θα έχεις το τελικό αποτέλεσμα του διαγωνισμού που καταλήγει στη συμφωνία πλαίσιο μπορεί ο κάθε φορέας μέσα σε ελάχιστο χρόνο μίας ή δύο εβδομάδων όποτε ζητήσει κάτι, ένα αυτοκίνητο έναν υπολογιστή ή μία υπηρεσία, να την προμηθευτεί σε σύντομο χρονικό διάστημα και μόνο τότε να απαιτήσει και να δεσμευτεί και το ποσό, όπως επιβάλλει το Γενικό Λογιστήριο του κράτους.
Οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί είναι ένα άλλο εργαλείο, όπου τι κάνουμε: ανεξαρτήτως του αν πάμε με κλασικό διαγωνισμό ή συμφωνία πλαίσιο όταν έχουμε τις οικονομικές προσφορές στα χέρια μας από τους οικονομικούς φορείς, τους ξαναζητάμε να ξαναχτυπηθούν μεταξύ τους σε επίπεδο τιμής. Άρα ηλεκτρονικά ο κάθε προμηθευτής μπαίνει στο σύστημα και κατεβάζει εάν το επιθυμεί την τιμή.
Έχουμε κάνει κάποιους τέτοιους διαγωνισμούς ήδη στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου, με ένα σχετικό αποτέλεσμα. Η Επιτροπή Προμηθειών Υγείας επίσης έχει πραγματοποιήσει τέτοιους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς με σημαντικά αποτελέσματα και αυτό εδώ το σύστημα θα δώσει τη δυνατότητα στο δημόσιο να κάνει αυτούς τους διαγωνισμούς σε ένα δημόσιο περιβάλλον.
Το τρίτο εργαλείο είναι οι ηλεκτρονικοί κατάλογοι και οι δυναμικές διαπραγματεύσεις, που είναι εργαλεία που ακόμα στην Ευρώπη δεν έχουν προχωρήσει τόσο πολύ. Αυτά τα εργαλεία θα μας επιτρέψουν να έχουμε εύκολη αγορά αναλώσιμων κυρίως αγαθών που δεν είναι εύκολο να προβλεφθούν και να προγραμματιστούν και δεν έχουμε σαφείς τεχνικές προδιαγραφές γι΄ αυτά.

Σ. ΚΟΜΝΗΝΟΣ: Ναι, ναι, είπαμε ηλεκτρονικοί κατάλογοι και ο διάλογος ο ανταγωνιστικός μπορεί να προσθέσει σε κάθε μια από τις άλλες διαδικασίες. Όταν δηλαδή καταλήγουμε σε μία συμφωνία μπορείς να συνεχίσεις τη διαπραγμάτευση με τους φορείς ή μπορείς να έχεις σε ένα κλειστό περιβάλλον έχοντας επιλέξει συγκεκριμένους προμηθευτές και να διαπραγματευθείς μαζί τους κυρίως έργα για τα οποία δε γνωρίζεις τις προδιαγραφές τους.
Δηλαδή όταν το δημόσιο θέλει να βρει μια λύση για τη φοροδιαφυγή και δεν ξέρει με τι μορφή θα το αποκτήσει αυτό, καλεί υποψήφιους προμηθευτές κάνει μαζί τους έναν διάλογο ανταγωνιστικό, όπου έρχονται πια οι προμηθευτές και δίνουν λύσεις και με αυτές χτίζεται η δημόσια σύμβαση.

Γ. ΑΓΚΥΡΙΔΗΣ: Αφού λοιπόν ολοκληρωθεί η ετήσια αν θέλετε διακήρυξη, είναι η προετοιμασία του διαγωνισμού. Έχει ολοκληρωθεί το ετήσιο πρόγραμμα προμηθειών και ξεκινάμε να κάνουμε διαγωνισμούς γι΄ αυτά που έχουν εγκριθεί και από τις Κεντρικές Αρχές και από τη Βουλή τελικά.
Όσον αφορά την προετοιμασία διαγωνισμού, η υποστήριξη που δίνει το σύστημα είναι κατ΄ αρχήν στην ομαδοποίηση αιτημάτων. Ομαδοποίηση αιτημάτων σημαίνει ότι έχουμε από πολλούς φορείς το ίδιο αγαθό και κάνοντας ένα διαγωνισμό κεντρικά μπορούμε να πετύχουμε, είναι προφανές αυτό, μπορούμε να πετύχουμε οικονομίες κλίμακος, καλύτερες τιμές και καλύτερο έλεγχο όσον αφορά τις προδιαγραφές.
Δημιουργία προκήρυξης-διακήρυξης από πρότυπα τα οποία έχουν εισαχθεί στο σύστημα με στόχο αν θέλετε και τη βοήθεια προς το φορέα όσον αφορά τη σύνταξη της διακήρυξης-προκήρυξης, όσο και τη διαφάνεια και τη διευκόλυνση ακόμα και των προμηθευτών για ομοειδή αγαθά. Την ανάρτηση στο διαδίκτυο οπωσδήποτε και τη διαδικασία της διαβούλευσης.
Και συγκεκριμένα, εδώ βλέπετε την οθόνη μέσω της οποίας γίνεται η ομαδοποίηση των αιτημάτων από κάποια Κεντρική Αρχή που θα διεξάγει το διαγωνισμό, βλέπουμε την αυτόματη παραγωγή από το σύστημα τόσο της προκήρυξης όσο και της διακήρυξης, με βάση τα πρότυπα που ανέφερα προηγουμένως και βέβαια την ανάρτηση στο διαδίκτυο.
Εδώ βλέπετε μια πρώτη εικόνα του portal του ΕΣΗΔΗΣ και βλέπετε στο κυκλάκι αριστερά στις διαβουλεύσεις διακηρύξεις συμβάσεις τα οποία θα είναι όλα στο διαδίκτυο. Επίσης εδώ από αυτό πάντα ενημερώνεται το Διαύγεια βεβαίως αλλά και η Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εάν έχετε ακούσει είναι το TED SIMAP που ζητάνε αντίστοιχες πληροφορίες για τις διακηρύξεις και τις συμβάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αφού λοιπόν ολοκληρωθεί η προκήρυξη διεξάγεται ηλεκτρονικός διαγωνισμός. Το σύστημα υποστηρίζει τον προμηθευτή πλέον στην ηλεκτρονική υποβολή προσφορών και δικαιολογητικών με χρήση προηγμένης ηλεκτρονικής υπογραφής, digital signature, την αυτόματη αξιολόγηση από το σύστημα, βέβαια και την αξιολόγηση από τις Επιτροπές και ανάλογα τι προβλέπει και η νομοθεσία και τελικά την κατακύρωση του διαγωνισμού.
Βλέπετε εδώ την οθόνη την οποίαν θα βλέπει ο προμηθευτής, όπου μέσα από το portal θα μπορεί να δει τους διαγωνισμούς κατά κατηγορία που τον ενδιαφέρει, κατά είδος, κατά περιοχή και εν πάση περιπτώσει βλέπετε δεξιά εκεί στο τέλος του κόκκινου κύκλου τον υπολειπόμενο χρόνο όπου λέει πόσες μέρες θα είναι ανοιχτός ακόμη ο διαγωνισμός, ώστε να μπορέσει να υποβάλλει προσφορές.
Κάποια στιγμή διαλέγοντας σε ποιο διαγωνισμό θα συμμετέχει μπορεί να υποβάλλει οικονομική προσφορά. Εδώ βλέπετε την προσφορά, όχι μόνο την οικονομική. Στον κάτω μεγάλο κύκλο βλέπετε τον πίνακα συμμόρφωσης, για όσους συμμετέχετε σε διαγωνισμούς είναι ακριβώς ο πίνακας συμμόρφωσης που συμπληρώνετε στο χαρτί. Και την τιμή της προσφοράς.
Και βέβαια μπορεί να επισυνάψει αρχεία διάφορα, όπως έχει να κάνει ξέρω ΄γω με τεχνικά φυλλάδια, τυχόν επιπλέον δικαιολογητικά που του ζητούνται, όπου φυσικά με ψηφιακή υπογραφή μπορεί να τα επισυνάψει πριν τα υποβάλλει.
Αφού υποβάλλει λοιπόν την προσφορά ερχόμαστε στο φορέα ο οποίος κάνει την αξιολόγηση της προσφοράς. Εδώ βλέπετε στον επάνω κύκλο έχει κάνει το σύστημα αυτόματα με βάση τους τύπους που έχουμε δώσει στον πίνακα συμμόρφωσης, έχει κάνει την τεχνική αξιολόγηση.
Από κάτω βλέπετε υπολογίζει και το λόγο τεχνική αξιολόγηση προς οικονομική και βγάζει τον νικητή, τη βέλτιστη προσφορά και κάνει κατακύρωση. Έτσι; Αυτή είναι η βέλτιστη προσφορά κι έχει από κάτω τόσο τα οικονομικά στοιχεία όσο και τις τεχνικές προδιαγραφές.
Αφού ολοκληρωθεί και γίνεται η κατακύρωση της σύμβασης, το σύστημα με βάση πρότυπα κείμενα καταρτίζει τη σύμβαση. Άρα αυτή τη στιγμή δημιουργούνται πρότυπα κείμενα συμβάσεων, που ξέρετε, πολλές φορές μπαίνουν και διάφοροι όροι μέσα στις συμβάσεις που δεν είναι και τόσο έτσι διαφανείς. Εδώ θα υπάρχουν πρότυπα κείμενα συμβάσεων και θα συμπληρώνονται με τα στοιχεία του φορέα, τα στοιχεία του προμηθευτή και τις αντίστοιχες ποσότητες σύμφωνα με τη διαγωνιστική διαδικασία που προηγήθηκε.
Όσα περιγράφω αυτή τη στιγμή γίνονται αυτόματα από το σύστημα, δεν μπαίνει ανθρώπινο χέρι, ή αν θέλετε μπαίνει ανθρώπινο χέρι όταν συντάσσονται τα πρότυπα κείμενα.
Υπάρχει βέβαια η άμεση ενημέρωση του αρμόδιου αναδόχου και η ανάρτηση στο διαδίκτυο. Εδώ βλέπετε μια σύμβαση η οποία έχει προκύψει από το σύστημα πως θα είναι τελικά, αυτό είναι μέσα στο σύστημα. Αφού καταρτιστεί η σύμβαση και υπογραφεί, ερχόμαστε στην εκτέλεση της σύμβασης.
Στην εκτέλεση της σύμβασης έχουμε δυο βασικούς χρήστες: ο ένας είναι ο ίδιος ο προμηθευτής που μπορεί να παρακολουθήσει την εκτέλεση της σύμβασης και βέβαια η Υπηρεσία, δηλαδή ο φορέας και η κεντρική Υπηρεσία. Άρα έχουμε και παρακολούθηση της σύμβασης από τον αρμόδιο του αναδόχου και διαδικασία παράδοσης – παραλαβής των ειδών στις Υπηρεσίες, δυνατότητα τήρησης αποθέματος όπως είπε ο κ. Υπουργός προηγουμένως ανά φορέα ώστε να ξέρουμε τα αποθέματα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή.
Και βέβαια υποστηρίζει το σύστημα την ηλεκτρονική τιμολόγηση, ή αν θέλετε μπορεί να υποστηρίξει την ηλεκτρονική τιμολόγηση, αυτή τη στιγμή μπορεί να το καταχωρήσει ο προμηθευτής. Σε σύντομο χρονικό διάστημα, υπάρχει μια πρωτοβουλία από την Ευρωπαϊκή Ένωση και στον ελληνικό χώρο υπάρχει μια ομάδα η οποία καταρτίζει το πρότυπο, έτσι ώστε και τα διοικητικο-οικονομικά συστήματα των φορέων να στέλνουν ηλεκτρονικά τα τιμολόγια στο αντίστοιχο σύστημα προμηθειών. Υπάρχει αυτή τη στιγμή η πρωτοβουλία.
Μέχρι τότε και εφόσον δεν έχει ολοκληρωθεί στο εν τω μεταξύ αυτή η πρωτοβουλία μπορεί ο προμηθευτής είτε να επισυνάπτει το τιμολόγιό του και να το στέλνει στο σύστημα, είτε να το καταχωρεί ο ίδιος. Και βέβαια παρακολουθεί εάν ολοκληρώθηκε η πληρωμή.
Εδώ είναι στο μεγάλο κύκλο οι δυνατότητες τις οποίες έχει ο προμηθευτής μπαίνοντας από το portal να βλέπει ορισμένα πράγματα. Βλέπετε τα προγράμματα των παραδόσεων, ληξιπρόθεσμες παραλαβές, ειδοποιήσεις αποστολής, παραλαβές επιστροφές τυχόν ειδών τα οποία επιστράφηκαν, αν είναι έγκαιρη η εκτέλεση και βέβαια να υποβάλλει τα τιμολόγια και να παρακολουθήσει τις πληρωμές.
Αντίστοιχα από την πλευρά του φορέα βλέπετε πάνω κατά σύμβαση και CPV. Θυμάστε ότι σας είπα ότι το CPV είναι η κοινή κωδικοποίηση που επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση για όλα τα είδη, τα αγαθά. Επομένως για τη συγκεκριμένη σύμβαση παρέλαβε τον συγκεκριμένο κωδικό και από κάτω βλέπετε τη διαδικασία η οποία ακολουθείται και τηρείται, είτε υπάρχει η δυνατότητα από τις διάφορες Επιτροπές ποσοτικής παραλαβής, προσωρινής παραλαβής και μερικής παραλαβής, οριστικής παραλαβής, όλα αυτά τα οποία προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Και βέβαια μπορεί να παρακολουθήσει που βρίσκεται στην Επιτροπή, εάν έχει κολλήσει κάπου η διαδικασία από όλους τους ενδιαφερόμενους, συμπεριλαμβανομένου και του προμηθευτή. Εδώ θα σας δείξω λίγο σχηματοποιημένα τη διαδικασία της ομαδοποίησης προμηθειών γιατί θα είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα στις οικονομίες κλίμακας που σας ανέφερα και προηγουμένως.
Φανταστείτε τους φορείς που υποβάλλουν αιτήματα. Υπάρχει μια κεντρική αναθέτουσα Αρχή, εν προκειμένω μπορεί να είναι η Γενική Γραμματεία Εμπορίου, μπορεί να είναι η ΕΠΥ, μπορεί να είναι η Νομαρχία εν πάση περιπτώσει μια κεντρική αναθέτουσα Αρχή στην οποία γίνεται η ομαδοποίηση των αιτημάτων και γίνεται ένας διαγωνισμός όπου πλέον η κεντρική αναθέτουσα Αρχή έχει την προετοιμασία του διαγωνισμού με βάση αυτά που σας έδειξα προηγουμένως: τη διαγωνιστική διαδικασία, την κατάρτιση εκτέλεσης σύμβασης και παραλαβή σε μια κεντρική αποθήκη.
Από την κεντρική αποθήκη παραλαμβάνει ο κάθε φορέας, παραδείγματος χάριν θα μπορούσε να είναι μια ΥΠΕ για τα Νοσοκομεία και ο φορείς από κάτω να έχει τα Νοσοκομεία τα οποία ανήκουν στην Υγειονομική Περιφέρεια και να παραλαμβάνουν από την … Και όταν λέμε κεντρική αποθήκη, θα μπορούσε να είναι κάλλιστα και η αποθήκη του προμηθευτή.
Βέβαια ο φορέας κάτω – κάτω διατηρεί το οικονομικό σύστημα το οποίο έχει αυτή τη στιγμή, δεν το καταργούμε. Το σύστημα αυτή τη στιγμή το οποίο μπαίνει σε παραγωγική λειτουργία θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει τις προμήθειες και μέχρι την παράδοση ή ανάλωση στον φορέα.
Με αυτό τον τρόπο και με την επιτελική πληροφόρηση που έχουμε στην αμέσως επόμενη σελίδα, μπορούμε να έχουμε ανά πάσα στιγμή προμήθειες οπωσδήποτε ανά φορέα, ανά φορέα και προμηθευτή, ανά προμηθευτή σε όλη την Ελλάδα, συγκεντρώσεις γεωγραφικής φύσης, ειδικά κατά CPV κωδικού αγαθού, υπηρεσίες, οτιδήποτε θα θέλαμε να έχουμε. Και πολλά από αυτά δεν είναι με την έννοια μόνο της επιτελικής πληροφόρησης για να παρθούν κάποιες αποφάσεις σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο, αλλά ζητούνται και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.