Ξανά περί ιθαγένειας

του Απόστολου Διαμαντή

Το ενδιαφέρον στην απόφαση του ΣΤΕ που καταργεί τον νόμο 3838/10 για την ιθαγένεια, δεν είναι το δια ταύτα. Ήταν ένας προφανώς αντισυνταγματικός νόμος και μόνο από το γεγονός ότι έδινε εκλογικό δικαίωμα σε άτομα που δεν ήταν έλληνες πολίτες. Επίσης ήταν αντισυνταγματικός διότι παραγνώριζε τον εθνικό χαρακτήρα του κράτους, ο οποίος είναι εγγυημένος από το σύνταγμα, αποδίδοντας ιθαγένεια με τυπικά και όχι εξατομικευμένα κριτήρια, όπως εξάλλου γίνεται σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη. Ήταν επίσης και πολιτικά απαράδεκτος, διότι έδινε κίνητρα αύξησης της λαθρομετανάστευσης σε μια χώρα που συνιστά πύλη εισόδου λαθρομεταναστών για την Ευρώπη.

 

 

Αυτά είναι τα προφανή. Αυτό όμως που έχει ενδιαφέρον είναι το σκεπτικό της απόφασης, το οποίο μας θυμίζει αυτά τα οποία η μεταπρατική ελληνική πολιτική τάξη τα έχει πετάξει στα σκουπίδια, δηλαδή τα εθνικά και πολιτικά θεμέλια του συνταγματικού κράτους, καθώς και τις ιστορικές του καταβολές, πάνω στις οποίες ο λαός δια των αντιπροσώπων του έχει ψηφίσει συνταγματικούς νόμους. Κάθε νόμος της Βουλής που αγνοεί αυτά τα θεμελιώδη στοιχεία του κράτους, ουσιαστικά βιάζει την θέληση του λαού. Διαβάζουμε λοιπόν στην απόφαση:

 

«Ο νομοθέτης …δεν μπορεί να παραγνωρίσει το γεγονός ότι το ελληνικό κράτος ιδρύθηκε και υπάρχει ως εθνικό κράτος με συγκεκριμένη ιστορία και ότι ο χαρακτήρας αυτός είναι εγγυημένος από το ισχύον Σύνταγμα». Τι σημαίνει εθνικός χαρακτήρας του κράτους; Σημαίνει πως μια εθνική κοινότητα, με κοινή γλώσσα, θρησκεία, έθιμα και καταγωγή, συνήλθε σε πολιτικό σώμα κάποτε- εμείς τον 19ο αιώνα-, έφτιαξε σύνταγμα και νόμους και αυτά είναι τα θεμέλια του κράτους πάνω στο οποίο νομοθετεί η Βουλή.

 

«..Επίσης, ότι το κράτος αυτό είναι εντεταγμένο σε υπερεθνική κοινότητα εθνικών κρατών με παρόμοιες συνταγματικές παραδόσεις (Ευρωπαϊκή Ένωση), η οποία σέβεται την εθνική τους ταυτότητα που είναι συμφυής με τη θεμελιώδη πολιτική και συνταγματική τους δομή». Δηλαδή αυτό το εθνικό μας κράτος δεν είναι κάποια λόξα της ιστορίας, αλλά έχει τα ίδια θεμέλια που έχουν και τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη , τα εθνικά δηλαδή θεμέλια.

 

«Ελάχιστος όρος για την απονομή της ελληνικής ιθαγένειας είναι η ύπαρξη γνησίου δεσμού του αλλοδαπού προς το ελληνικό κράτος και την ελληνική κοινωνία, τα οποία δεν είναι οργανισμοί ασπόνδυλοι και δημιουργήματα εφήμερα, αλλά παριστούν διαχρονική ενότητα με ορισμένο πολιτιστικό υπόβαθρο, κοινότητα με σχετικώς σταθερά ήθη και έθιμα, κοινή γλώσσα με μακρά παράδοση, στοιχεία τα οποία μεταβιβάζονται από γενεά σε γενεά με τη βοήθεια μικρότερων κοινωνικών μονάδων (οικογένεια) και οργανωμένων κρατικών μονάδων (εκπαίδευση)». Εδώ το ΣτΕ απαντά στο θεμελιώδες ερώτημα: πότε μπορεί ένας αλλοδαπός να λάβει την ιθαγένεια; Όταν υπάρχει ένας στοιχειώδης δεσμός ανάμεσα στον αλλοδαπό κάτοικο της χώρας και την εθνική κοινότητα με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της, την παράδοσή της δηλαδή την νομική και την πνευματική. Για παράδειγμα, μπορεί να πάρει αγγλική ιθαγένεια ένας που δεν γνωρίζει αγγλικά; Όχι. Ούτε κάρτα εργασίας δεν θα πάρει, όχι ιθαγένεια! Αυτός ο διαπιστωμένος δεσμός είναι ένας ελάχιστος όρος απόδοσης της ιθαγένειας, διαπιστώνεται με απολύτως ατομικά κριτήρια και εξασφαλίζει την εθνική συνοχή του κράτους, η οποία συνοχή όπως είπαμε είναι το θεμέλιό του. Εάν κλονιστεί το θεμέλιο αυτό, τότε το κράτος χάνει τον εθνικό του χαρακτήρα. Και τι γίνεται; Το πιθανότερο θα εξαφανιστεί μέσα σε μια ευρύτερη συσσωμάτωση εθνών, όπως ήταν παλιά οι αυτοκρατορίες.

 

«Εάν παραγνωριζόταν η προϋπόθεση του ουσιαστικού δεσμού και ο νομοθέτης – εναλλασσόμενος κατά θεμελιώδη αρχή του δημοκρατικού πολιτεύματος – μπορούσε να τον αγνοήσει και να ελαχιστοποιήσει τα προσόντα κτήσεως της ιθαγενείας, τότε πρακτικώς θα μπορούσε και να προσδιορίσει αυθαιρέτως τη σύνθεση του λαού, με την προσθήκη απροσδιορίστου αριθμού προσώπων ποικίλης προελεύσεως, με χαλαρή ή ανύπαρκτη ενσωμάτωση, με ό,τι τούτο θα συνεπαγόταν για τη συνταγματική τάξη και τη λειτουργία του πολιτεύματος, καθώς και την ομαλή, ειρηνική εξέλιξη της κοινωνικής ζωής, λαμβανομένου σοβαρά υπόψη και του γεγονότος ότι το status της ιθαγένειας είναι αμετάκλητο, αφού η σχετική συνταγματική ρύθμιση απαγορεύει την αφαίρεση της ιθαγένειας». Eδώ το ΣτΕ δίνει την πολιτική συνέπεια της απόδοσης ιθαγένειας με ελαστικά γενικά κριτήρια, και όχι ατομικά: μπορεί να αλλοιωθεί αυθαίρετα η σύνθεση του λαού. Αυθαίρετα σημαίνει χωρίς την συγκατάθεσή του! Δηλαδή ένας πολιτικός ή ένα κόμμα, χωρίς να έχει λαϊκή εντολή, αλλάζει τη σύνθεση του λαού. Αυτό είναι η εκδήλωση του πιο ακραίου πολιτικού αυταρχισμού και μας παραπέμπει ευθέως στις πρακτικές του σταλινικού καθεστώτος, το οποίο προκειμένου να εξαφανίσει τις εθνικές συνιστώσες της ΕΣΣΔ έκανε πραγματικό πογκρόμ, απαγορεύοντας εθνικές γλώσσες, διαγράφοντας εθνικές δημοκρατίες και μετακινώντας ολόκληρα έθνη, έτσι ώστε να χάσουν τον ιδιαίτερο εθνικό τους χαρακτήρα και να γίνουν όλοι σοβιετικοί πολίτες!

 

Βεβαίως με όλα αυτά που αποφάσισε το ΣτΕ διαφωνεί ο Σύριζα και το ΚΚΕ. Σωστό. Γνωρίζουμε επομένως τι μας περιμένει ακριβώς όταν με το καλό γίνουν κυβέρνηση.

*Ο Απόστολος Διαμαντής είναι πανεπιστημιακός και συγγραφέας.

http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.ellada&id=21976